Był prawdziwym księcem wśród malarzy, ich przyjacielem, mecenasem i kolekcjonerem.
Książę Eugeniusz Bernadotte, najmłodszy syn króla Szwecji Oskara II, był przyjacielem wielu artystów przełomu XIX i XX wieku oraz ich mecenasem. Sam interesował się sztuką i malował obrazy, które oglądać można między innymi w jego dawnej rezydencji Waldemarsudde w Sztokholmie.
Jako najmłodszy syn króla Szwecji Oskara II, nie miał szans na objęcie tronu, a i tak niespecjalnie się do tego palił. Wcześnie rozpoczął edukację artystyczną, a zamiast polityką, chętniej zajmował się malowaniem: już podczas podróży w 1885 roku do Włoch, Egiptu i Syrii oraz Konstantynopola bardziej niż obowiązkami członka królewskiej rodziny chętniej zajmował się uwiecznianiem oglądanych krajobrazów. Dlatego podczas studiów na Uniwersytecie w Uppsali (1885–1886) chętnie przyjmował rady poznanego tam malarza Wilhelma von Gegerfelta.Jego pierwszymi nauczycielami sztuki w Skandynawii byli Hans Gude i Hugo Salmson.
Podczas studiów, a potem w Paryżu, Książę Eugeniusz poznał wielu skandynawskich malarzy, z którymi malował i którym pomaga finansowo. Swoje pieniądze i wpływy wykorzystał do wspierania szwedzkiej sztuki i choć z uwagi na królewskie pochodzenie nigdy oficjalnie nie został członkiem „Opponenterna”, czyli grupy młodych malarzy buntujących się zasadom akademickim, pomagał kolegom po fachu, kupując ich obrazy lub posyłając pieniądze. Był więc czołowym mecenasem nowej sztuki i ważnym kolekcjonerem przełomu wieków, ale też świetnym malarzem. Po powrocie do Szwecji przyłączył się do Karla Nordströma, Nilsa Kreugera i Richarda Bergha, którzy założyli kolonię artystyczną w Varberg – sam Eugeniusz nazywał ją „szkołą w Varbeg” (École de Varbèr). Bergh uwiecznił przyjaciela na swoim najbardziej nastrojowym obrazie Nordycki letni wieczór.
Ulubionym miejscem na planery malarskie księcia była jednak jego posiadłość na wyspie Tyresö pod Sztokholmem. Tam powstawały liczne pejzaże nastrojowe, w tym liczne przedstawienia chmur. Początkowo ujmował niebo na sposób realistyczny, potem jednak stopniowo przechodził w stronę symbolizmu, czego dobrym wyrazem mogą być późne kompozycje nacechowane mistycyzmem, takie jak Święty Gaj (szw. Det Helida Lunden, 1912), obraz ołtarzowy dla kościoła w Kirunie. W latach 20. XX wieku zainteresowały go natomiast burze. Przebywał wówczas w Örberga i poszukiwał nowego stylu, aby wprowadzić zmiany do wypracowanego kilkadziesiąt lat wcześniej gauginowskiej techniki. Można by nawet powiedzieć, że wrócił wtedy do własnych źródeł, by w impresjonistycznych barwach i refleksach oddawać piękno deszczu, burzy i piorunów.
Więcej na temat chmurobrazów księcia Eugeniusza:
Książę Eugeniusz malował dzieła bardzo osobiste, często mające charakter panteistyczny. Choć chmurobrazy księcia to przede wszystkim bardzo nastrojowe pejzaże, badacze jego twórczości często przypisywali im znaczenie symboliczne, np. różne stany pogody miały odzwierciedlać stany emocjonalne samotnego malarza. Ale chyba przykładem symbolizmu w twórczości Eugeniusza jest obraz Las, który z jednej strony sakralizuje przyrodę, pokazując pnie drzew jak kolumny w świątyni, ale pokazuje też mistyczność pionowych linii w przyrodzie, co zwiastuje wnioski Pieta Mondriana. Ten niezwykle symboliczny pejzaż można też zestawić z obrazem Wojciecha Weissa Wieczorny promień z 1898 roku.
Podczas pobytu w Sztokholmie warto udać się do Waldemarsudde, prywatnej rezydencji księcia Eugeniusza na Djurgården, w której obecnie znajduje się muzeum. Prezentowane tam są zarówno dzieła pędzla księcia, ale też piękne wnętrza z epoki oraz zaprojektowane przez Eugeniusza donice, które produkowane są do dziś. Jest to też zbiór szwedzkiego malarstwa końca XIX i pierwszych dekad XX wieku.
Obejrzyj również:
No responses yet